Được biết, hai dự án trên của Tập đoàn Xuân Thiện đi vào hoạt động thương mại từ tháng 4/2020 và có Hợp đồng mua bán điện (PPA) với EVN trong thời gian 20 năm, với giá 93,5 USD/MWh.

TrЖ°б»›c Д‘Гі, vГ o Д‘бє§u nДѓm nay, EDPR Д‘ГЈ mua lбєЎi Tбє­p Д‘oГ n Sunseap vб»›i trб»‹ giГЎ 1,1 tб»· Д‘Гґla Singapore. Dб»± kiбєїn Д‘бєїn nДѓm 2030, EDPR sбєЅ Д‘бє§u tЖ° khoбєЈng 10 tб»· Д‘Гґla Singapore vГ o khu vб»±c chГўu ГЃ – ThГЎi BГ¬nh DЖ°ЖЎng.

EDPR Sunseap là nhà phát triển, chủ sở hữu và là nhà vận hành hệ thống điện mặt trời đóng tại Singapore và khai thác các dự án năng lượng mặt trời trên khắp châu Á với danh mục dự án lên tới gần 10 GWac. Các hệ thống năng lượng mặt trời của Tập đoàn này được lắp đặt trên hơn 3.000 tòa nhà ở Singapore (bao gồm các khu nhà ở công cộng, thương mại và công nghiệp).

EDPR Sunseap cЕ©ng hoбєЎt Д‘б»™ng tбєЎi nhiб»Ѓu vГ№ng lГЈnh thб»• khГЎc nhau trГЄn khбєЇp chГўu ГЃ – ThГЎi BГ¬nh DЖ°ЖЎng bao gб»“m: Việt Nam, Campuchia, Trung Quб»‘c, ДђГ i Loan, Nhбє­t BбєЈn, ThГЎi Lan, Malaysia, Indonesia vГ  HГ n Quб»‘c.

Trước đây, EDF Renewables hoạt động chủ yếu ở châu Âu, Bắc Mỹ và đang mở rộng phạm vi hoạt động sang các khu vực mới nổi đầy triển vọng như Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Phi, Úc./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM

BÀI 1: XEM XÉT TOÀN DIỆN, KỸ LƯỠNG:

Trong bối cảnh xu thế chung của thế giới, để có thể bảo đảm cam kết theo COP26, cung cấp điện năng ổn định công suất lớn và đặc biệt là không phụ thuộc vào nguồn cung dầu, khí (bảo đảm an ninh năng lượng), có lẽ việc quay lại phát triển điện hạt nhân là vấn đề cần xem xét một cách toàn diện, khoa học và kỹ lưỡng.

Xu thế điện hạt nhân toàn cầu:

TбєЎi hб»™i nghб»‹ toГ n cбє§u COP26 (thГЎng 11/2021), Д‘a sб»‘ cГЎc nЖ°б»›c Д‘ГЈ cam kбєїt cГўn bбє±ng phГЎt thбєЈi CO₂В vГ o 2050/2060, bбє±ng việc chuyб»ѓn Д‘б»•i cЖЎ cấu Д‘iện nДѓng. Cụ thб»ѓ lГ  dбє§n loбєЎi bб»Џ nhiệt Д‘iện than, giбєЈm dбє§n nhiệt Д‘iện khГ­ vГ  khГ­ hГіa lб»Џng (LNG), Д‘бє©y mбєЎnh phГЎt triб»ѓn nДѓng lЖ°б»Јng tГЎi tбєЎo. Việc xem Д‘iện hбєЎt nhГўn lГ  nguб»“n Д‘iện khГґng phГЎt thбєЈi CO₂В Д‘Ж°б»Јc nhiб»Ѓu nЖ°б»›c cho rбє±ng: CГі thб»ѓ Д‘Гіng vai trГІ quan trб»Ќng trong cЖЎ cấu nguб»“n Д‘iện.

Thêm vào đó, cuộc khủng hoảng Ukraine đã đẩy giá dầu và khí lên cao, đặc biệt là giá khí, đồng thời cho thấy an ninh năng lượng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Mỹ và các nước phương Tây đang loại bỏ, hoặc giảm dần sự phụ thuộc vào dầu và khí của Liên bang Nga. Để thực hiện được mục tiêu này, năng lượng hạt nhân được cho là có vai trò rất quan trọng.

Trên thế giới, tính đến cuối tháng 3/2022, có 441 lò điện hạt nhân đang vận hành, với tổng công suất lắp đặt 394.000 MWe; có 51 lò đang được xây dựng với tổng công suất khoảng 54.000 MWe. Điện hạt nhân vẫn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn điện của nhiều nước (32 nước có điện hạt nhân), và xu thế đang tiếp tục phát triển. Theo Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi: Trong 10 năm tới sẽ có thêm khoảng 10 nước mới phát triển điện hạt nhân.

Mỹ hiện có số lò hạt nhân nhiều nhất thế giới, 93 lò đang vận hành với tổng công suất khoảng 96.000 MWe, đóng góp khoảng 20% điện năng. Tiếp theo là Pháp, có 56 lò đang vận hành với tổng công suất 62.000 MWe, chiếm khoảng 75% lượng điện năng sản xuất quốc gia. Trung Quốc hiện có 54 lò đang vận hành, tổng công suất hơn 54.000 MWe, đóng góp khoảng 5% điện năng. Từ sau Fukushima, Nhật Bản đã tái khởi động và đang vận hành 10 lò hạt nhân, đồng thời tiếp tục tái khởi động các lò khác.

Công nghệ mới bảo đảm an toàn mức độ cao:

Một vấn đề rất được lưu tâm trong phát triển điện hạt nhân là công nghệ và an toàn. Trải qua quá trình phát triển gần 70 năm, với những thăng trầm nhất định liên quan đến các sự cố, cho đến nay, công nghệ điện hạt nhân dùng lò nước nhẹ (LWR) tiên tiến thế hệ III+ đã rất khác so với thời kỳ ban đầu (thế hệ II).

Các lò thiết kế thế hệ mới hiện nay đều đáp ứng các yêu cầu khắt khe mới nhất về an toàn (được đưa ra sau sự cố Nhà máy điện hạt nhân Fukushima, Nhật Bản năm 2011). Hiện, các nước tiên tiến vẫn duy trì và phát triển điện hạt nhân với việc tiếp tục vận hành các lò đang có, kéo dài thời gian vận hành, và xây mới lò nước nhẹ (LWR) công nghệ tiên tiến thế hệ III+, cùng với phát triển lò mô đun công suất nhỏ (SMR) sau khi công nghệ này được thương mại hóa và kiểm chứng.

Thực tế chứng minh qua gần 70 năm tồn tại của điện hạt nhân cho thấy: Điện hạt nhân chỉ có hiệu quả kinh tế khi vấn đề an toàn được bảo đảm. Hiện an toàn điện hạt nhân có thể được bảo đảm vì những nền tảng sau đây:

1/Hệ thống pháp quy hạt nhân luôn luôn củng cố và hoàn thiện.

2/ Thiết kế điện hạt nhân đã tích lũy kinh nghiệm nhiều thế hệ, bảo đảm tất cả các nguyên tắc về an toàn.

3/ Tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng cho điện hạt nhân rất cao.

4/ Sản xuất, chế tạo thiết bị, cũng như quá trình xây dựng, lắp đặt nhà máy được tiến hành bài bản, giám sát chặt chẽ, áp dụng các công nghệ tiên tiến nhất về quản lý dự án.

5/ Nhân lực quản lý vận hành chất lượng cao.

6/ Có hệ thống nghiên cứu hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm an toàn…

Điện hạt nhân thế hệ mới sẽ chủ yếu dựa vào công nghệ lò nước nhẹ tiên tiến thế hệ III+ hoặc lò SMR, tùy điều kiện của từng nước. Công nghệ mới bảo đảm an toàn ở mức độ cao, không ảnh hưởng đến con người và môi trường ngay cả trong trường hợp sự cố (nếu xảy ra, mặc dù xác suất vô cùng thấp). Vấn đề giá thành và kinh tế cần được xem xét tùy điều kiện từng quốc gia, để có giá điện hợp lý cho quá trình phát triển.

Có 8 lưu ý nếu muốn quay lại điện hạt nhân:

Việt Nam Д‘ГЈ cГі ChЖ°ЖЎng trГ¬nh phГЎt triб»ѓn Д‘iện hбєЎt nhГўn tб»« trЖ°б»›c khi thб»‘ng nhất đất nЖ°б»›c, Д‘ГЈ triб»ѓn khai mбєЎnh mбєЅ giai Д‘oбєЎn 1996 – 2009, Д‘бє·c biệt tб»« 2010 – 2016 khi triб»ѓn khai 2 dб»± ГЎn Д‘iện hбєЎt nhГўn Ninh Thuбє­n. Tuy nhiГЄn, hiện cГЎc dб»± ГЎn nГ y Д‘ГЈ dб»«ng lбєЎi (tб»« 2016).

Cho đến nay, trong bối cảnh xu thế chung của thế giới, để có thể bảo đảm cam kết theo COP26, cung cấp điện năng ổn định công suất lớn cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, và đặc biệt là bảo đảm an ninh năng lượng, không phụ thuộc vào nguồn cung dầu và khí, việc quay lại phát triển điện hạt nhân cần được đưa ra xem xét toàn diện, khoa học và kỹ lưỡng để sớm có quyết định. Đặc biệt, phải có nhóm chuyên gia giỏi trong và ngoài nước để phân tích, đánh giá đầy đủ.

Trong trường hợp xem xét đưa điện hạt nhân quay lại, cần chú trọng một số điểm:

Thứ nhất: Cần bắt đầu từ chương trình phát triển điện hạt nhân trên cơ sở lò nước nhẹ (LWR) tiên tiến, thế hệ III+, vì đây là công nghệ thuần thục, đã tích lũy nhiều cơ sở khoa học và kinh nghiệm qua gần 70 năm phát triển. Sẽ không hợp lý nếu bắt đầu lại chương trình điện hạt nhân từ SMR, nhất là khi SMR chưa thương mại hóa, chưa được kiểm chứng.

Thứ hai: Việt Nam đã có những kết quả đáng ghi nhận trong việc thực hiện Chương trình điện hạt nhân:

– ДђГЈ cГі quy hoбєЎch Д‘б»‹a Д‘iб»ѓm (gб»“m 8 Д‘б»‹a Д‘iб»ѓm, trong Д‘Гі khбєЈo sГЎt kб»№ 2 Д‘б»‹a Д‘iб»ѓm PhЖ°б»›c Dinh vГ  VД©nh HбєЈi б»џ Ninh Thuбє­n).

– ДђГЈ cГі hệ thб»‘ng phГЎp quy hбєЎt nhГўn.

– ДђГЈ chuбє©n bб»‹ vГ  Д‘Г o tбєЎo nguб»“n nhГўn lб»±c cho Д‘iện hбєЎt nhГўn.

– ДђГЈ triб»ѓn khai Д‘б»™i ngЕ© thб»±c hiện dб»± ГЎn.

– ДђГЈ nghiГЄn cб»©u, Д‘ГЎnh giГЎ vГ  lб»±a chб»Ќn cГґng nghệ lГІ nЖ°б»›c nhбє№ tiГЄn tiбєїn thбєї hệ III+.

– ДђГЈ cГі hб»Јp tГЎc chбє·t chбєЅ vб»›i cГЎc cЖ°б»ќng quб»‘c hбєЎt nhГўn…

Do đó, việc quay lại điện hạt nhân sẽ có nhiều thuận lợi hơn nếu tiếp tục những gì đã có và thực hiện từ trước năm 2016.

Thб»© ba: Việc chuбє©n bб»‹ Д‘б»ѓ phГЎt triб»ѓn Д‘iện hбєЎt nhГўn lГ  quГЎ trГ¬nh lГўu dГ i, cбє§n 15 – 20 nДѓm, do Д‘Гі cбє§n sб»›m cГі chủ trЖ°ЖЎng của lГЈnh Д‘бєЎo cấp cao mб»›i cГі thб»ѓ giб»Ї Д‘Ж°б»Јc nguб»“n nhГўn lб»±c vГ  nhб»Їng gГ¬ chГєng ta Д‘ГЈ chuбє©n bб»‹ tб»« trЖ°б»›c 2016.

Thứ tư: Cần xem xét kỹ và lựa chọn đối tác (các cường quốc hạt nhân) phù hợp để thực hiện các dự án điện hạt nhân, củng cố và nâng cao tiềm lực khoa học, vị thế địa chính trị của đất nước. Đồng thời, cần giữ các địa điểm để xây dựng nhà máy điện hạt nhân đã quy hoạch, trong đó ưu tiên việc giữ 2 địa điểm tại Ninh Thuận.

Thứ năm: Việt Nam cần xem xét và tái cơ cấu hệ thống chỉ đạo và các cơ quan tham gia vào Chương trình điện hạt nhân (nếu được khởi động lại), phù hợp với thông lệ quốc tế, phát huy hiệu quả để có thể thực hiện một cách tốt nhất và thành công.

Thứ sáu: Cần chú trọng xây dựng lại và hoàn thiện hệ thống pháp quy hạt nhân, trước hết là việc điều chỉnh Luật Năng lượng Nguyên tử, trong đó chú trọng hoàn thiện các nội dung liên quan đến điện hạt nhân.

Thứ bảy: Cần xây dựng hệ thống nghiên cứu, ứng dụng (R&D) năng lượng nguyên tử mạnh (để hỗ trợ kỹ thuật), với chú trọng về công nghệ, an toàn điện hạt nhân. Đặc biệt cần xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu mạnh, đào tạo đội ngũ chuyên gia giỏi về điện hạt nhân, với các cơ chế đặc thù để khuyến khích những người giỏi, tâm huyết vào ngành hạt nhân. Đồng thời, có cơ chế thu hút đội ngũ chuyên gia hạt nhân ở nước ngoài về Việt Nam làm việc, mời các chuyên gia giỏi quốc tế tham gia vào chương trình.

Thб»© tГЎm: Thб»±c hiện tб»‘t cГґng tГЎc thГґng tin truyб»Ѓn thГґng, trЖ°б»›c hбєїt tбє­p trung vГ o б»©ng dụng nДѓng lЖ°б»Јng nguyГЄn tб»­ cho phГЎt triб»ѓn kinh tбєї – xГЈ hб»™i, vГ  sau Д‘Гі lГ  truyб»Ѓn thГґng vб»Ѓ lб»Јi Г­ch của Д‘iện hбєЎt nhГўn.

(ДђГіn Д‘б»Ќc kб»і tб»›i…)